Anti-semitisme aan de Leidse universiteit?

Geachte heer Stolker,

Naar aanleiding van het bericht dat de Universiteit Leiden onderzoek gaat doen naar antisemitische onderstromen binnen de universiteit, hetwelk een aanleiding lijkt te hebben in het rumoer rond de heer Baudet, hecht ik eraan in uw richting terug te koppelen.

Ter vooraf: het schijnt mij toe dat er te snel en te veel met pejoratieve ‘ísmes’ wordt gestrooid en daar te veel en te langzaam naar wordt gezocht. Te langzaam omdat wie door blijft zoeken, kan en zal vinden. Vanuit cinematografisch perspectief: Oliver Twist (1948) van David Lean was in talloze opzichten een hoogstandje, maar wie dat wil, kan betogen dat de vertolking van Fagin door Alec Guiness een antisemitisch randje had, en dan de verguisende lijn terug trekken naar Charles Dickens. En er waren er kennelijk die dat wilden want die lijnen zijn getrokken en dat heeft geresulteerd in een indrukwekkende delta met uitlopers tot in academische proefschriften.

Zo’n delta is er ook rond Gone With The Wind (film 1939, boek 1936) waarin de slavernij in het zuiden verheerlijkt zou zijn geworden, That Touch of Mink (1964) omdat die film niet LGBTQ-proof zou zijn, en Breakfast at Tiffany’s (1961) omdat de karikaturale Japanner die Mickey Rooney daar neerzet natuurlijk niet alleen heus echt, tja, te karikaturaal was, maar vooral ook omdat die Japanner gespeeld werd door een acteur die geen Japanner was. U en ik gaan het misschien nog meemaken dat een of andere intellectueel in een dik boek – waarvan dan een drieregelige samenvatting op het internet gaat rondzoemen – betoogt dat Keetje Tippel (1975) of Klute (1971) verboden moet worden omdat Monique van de Ven en Jane Fonda niet daadwerkelijk heus prostituees waren.

Voor veel mensen – en dat lijken er absoluut en relatief steeds meer te worden – lopen fictie en werkelijkheid zozeer door elkaar dat ze hun tijd verdoen aan het mopperen over misstanden en schokkende ‘ismes’ in boeken en films in plaats van zich druk te maken over misstanden in de werkelijkheid…

Wie zich druk zou willen maken over iets isme-achtigs in ‘platte’ cultuuruitingen, zou zich drukker moeten kunnen maken over isme-achtige teksten in boeken en artikelen die in universiteitsbibliotheken staan. In de afdelingen Rechtsgeleerdheid en Filosofie zijn er nauwelijks teksten te vinden die in alle opzichten vanuit elk perspectief in elk tijdsgewricht politiek correct bevonden zouden worden. Zo schijnt David Hume vrouwen niet serieus genomen te hebben, terwijl Jean-Jacques Rousseau … – nou ja, het werk van die man zowel vanuit linkse als rechtse hoek hetzij op de brandstapel hetzij in een goudgerande vitrine. Wie in het academische nadenkt, begint – zoals veel films en boeken – vanuit zwaar aangezette karikaturen om – zoals in veel films en boeken – uit te komen in een nacht waarin bijna alle koeien bijna grijs zijn.

Ter afronding van het voorafje: zelf behoor ik tot de ‘behavioristische school’ die volhardt in de (waan?)idee dat schelden geen zeer doet, maar klappen wel. Mocht zich de tamelijk onvoorstelbare situatie voordoen dat ik iemand op de muil ram daarbij uit het strottenhoofd klanken persend als ‘jood’, ‘homo’, ‘hetero’, ‘zwartnek’, of ‘dom wijf’, dan zou ik mij neer kunnen leggen bij een veroordeling vanwege mishandeling. Maar als de rechterlijke macht begint te koeren over dat er sprake is van een handeling uit racistisch of seksistisch motief, dan hoop ik dat de rechterlijke rollen relatief lege zijn want dan gaan we daar nog eens een paar jaar over bakkeleien. De rechtsstaat komt geen gezag toe over klanken, tekens of gedachten; die moet zich beperken tot het controleren van lichamelijk gedrag.

Nu die behavioristische kaart op tafel is gelegd, stel ik – ogenschijnlijk desalniettemin – dat de heer Baudet geen fris persoontje is, en dat dat afstraalt op degenen die hem in zijn wandeling door academische gangen niet gestopt hebben. Wie daar een isme-etiket op wil plakken, al dan niet door ‘guilt by association’, is daar natuurlijk vrij in. De onfrisheid van de heer Baudet zit vanuit mijn perspectief evenwel in het feit dat zijn denken niet van voldoende academisch niveau is.

Dat dat niet is opgemerkt toen Baudet door de Leidse universiteitsgangen liep, rechtvaardigt alleszins nader onderzoek.

Erop vertrouwend hiermee relevant aan u teruggekoppeld te hebben,

Met vriendelijke groet,

Dr. W.W.