Bericht RIVM: Empirisch niet onderbouwd

In dagblad Trouw (dinsdag, 2 april 2020) geeft de heer Van Dissel van het RIVM aan dat hij tevreden is over het effect van de beheersmaatregelen. Ditmaal baseerde hij deze tevredenheid op de daling van de ‘besmettelijkheidsgraad’ naar onder 0,5.

Dit verhaal van het RIVM wordt wetenschappelijk niet empirisch onderbouwd, is daardoor niet relevant en – eenmaal opgekuist naar relevantie – zeer waarschijnlijk onwaar.

Allereerst de empirische onderbouwing. Het RIVM doet het voorkomen alsof bij patiënten die positief getest worden, op enig moment in de anamnese wordt nagegaan wie deze patiënt allemaal nog meer besmet heeft.

Het is epidemiologisch irrelevant wat de besmettingsgraad is als er allerlei ‘beheersmaatregelen’ zijn genomen. Epidemiologen zijn primair geïnteresseerd in de besmettingsgraad van een virus onder ‘normale’ omstandigheden, en in a-symptomatisch besmetting, bij welke intensiteit van contact, langs welke kanalen. Informatie daarover kan gecombineerd worden met netwerkmodellen om daaruit de ‘besmettingsgraad’ af te leiden. Op basis daarvan kun je dan maatregelen gaan nemen.

Bij een bepaald gebruik van de term ‘waarheid’ volgt uit het ontbreken van zowel de empirische onderbouwing als de relevantie, dat het verhaal onwaar is. Als we terugschakelen naar de basale ‘correspondentie-notie’ van waarheid dan is het verhaal van het RIVM zeer waarschijnlijk onwaar.

1. Er zijn vooralsnog geen tekenen dat de ‘besmettingsgraad’ van COVID-19-patiënten afneemt, al is het omdat er geen nulmeting van deze ‘besmettingsgraad’ beschikbaar is.

2. Ondanks de 33.000 artikelen die inmiddels over het fenomeen zijn geschreven door onderzoekers, is zelfs de besmettingscurve (de fasen waarin dragers anderen kunnen besmetten) nog niet in kaart gebracht.

Voor zover we weten – en we weten dus strikt genomen niets – moeten we aannemen dat de besmettingsgraad niet is gewijzigd. Mijn conclusie is dan ook dat dit impliceert dat zodra het aantal contacten tussen mensen weer toeneemt, het aantal besmettingen weer toeneemt. De enige ‘winst’ die in de tussentijd behaald wordt, is de winst die al was behaald: veel van de contacten van een corona-patiënt zijn al eerder besmet en kunnen dus (voorlopig?) niet opnieuw besmet worden.

Dr. W.W.