minister van rechtsbescherming en aanscherping avg

Geachte Commissie,

Op 7 juni 2019 zond de minister van Rechtsbescherming een brief aan uw kamer ter zake de bescherming van horizontale privacy.

In dit schrijven kondigt de minister aan zich in te gaan zetten voor een aanscherping van de Algemene Verordening Gegevensbescherming, meer specifiek op het punt van het zogenoemde ‘profiling’.

De voorgenomen aanscherping komt neer op een vorm van staatscensuur die benoemd kan worden met de term “data-paternalisme”. Ik zal u het technisch bewijs van deze deconstructie besparen. Het komt erop neer dat de poging van een overheid/toezichthouder om een profiling-algoritme te verbieden, niet kan slagen zonder dat de overheid/toezichthouder een specifieke inhoud verbiedt.

Het is trieststemmend dat in een toch niet onverlicht land als Nederland een minister van Rechtsbescherming aan komt zetten met een idee waardoor Nederland op zou schuiven in de richting van precies het soort totalitaire systemen waartegen de privacywetgeving de burgers wilde beschermen.

Dit is op zichzelf natuurlijk ook weer een paradox die verklaring behoeft.

De simpele verklaring is:

–          Met de AVG is er een wet aangenomen die ondeugdelijk is (want de AVG is inconsistent, onuitvoerbaar, gericht op risico’s die er niet zijn, niet gericht op risico’s die er wel zijn, enzovoorts; niet iedereen wil er nu van weten maar als over een paar jaar rechters moeten gaan oordelen over boetes die de Autoriteit Persoonsgegevens hebben uitgedeeld zullen juristen van de beboete partij met plezier en vreugde uitleggen dat er van de AVG geen soep te maken valt, en de rechter zal met hen mee-grinniken).

–          Wetgevers en toezichthouders voelen ergens al wel aan dat de AVG geen enkele bijdrage zal kunnen gaan leveren aan het beschermen van de privacy.

–          Maar, aldus kaatst het in de psyche van wetgevers en toezichthouders, de AVG moet een bijdrage leveren aan het beschermen van de privacy.

–          Derhalve gaan wetgevers en toezichthouders op zoek naar een toepassing van de AVG die, al dan niet als de boel nog wat opgerekt is, toch heus echt wel een bijdrage levert aan het beschermen van de privacy.

–          ‘Profiling’ is dan een mooie kapstok, want iedereen schijnt zich daar bijzonder druk over te maken want niemand wil toch in een hokje geplaatst worden, en dat toch zeker niet ten onrechte.

–          Het probleem is dat de AVG (artikel 22) strikt genomen ‘profiling’ alleen ‘verbiedt’ als het gaat om beslissingen die volautomatisch, zonder menselijke tussenkomst, worden genomen en die dan ook van zwaarwegend belang zijn voor de betrokkene. In de praktijk is artikel 22 voor niemand beknellend. Het is voor overheden en grotere organisaties een fluitje van een cent om een beslissing die volautomatisch is voorgekauwd nog even door een mens van vlees en bloed laten bevestigen. In sommige gevallen – zoals bij het uitdelen van verbalen door ‘machine-ambtenaren’ – vinden we het ook allang best als een beslissing volautomatisch wordt genomen. Voor de betrokkene maakt het natuurlijk ook niets uit of een beslissing volautomatisch wordt genomen of door

–          Maar we maken ons nog wel druk om ‘etnisch profileren’, bijvoorbeeld als de belastingdienst dat gebruikt om kindgebonden budgetten in te trekken, of de politie dat gebruikt bij preventief fouilleren.

–          Aha, dus als we de AVG aanscherpen, of eigenlijk dus oprekken, opdat ook niet volautomatische verwerking van gegevens ermee aangepakt kan worden, dan kunnen we met de AVG in de hand toch nog over allerlei data-achtige dingetjes gaan praten die ons zo nu en dan dwarszitten, AHA!!!

De leden van uw commissie behoren zelf tot de wetgevende macht en zullen dus ook wel eens blootstaan aan de verleidelijke gedachte dat je onwenselijke zaken in de samenleving kunt wegnemen door iets op papier te zetten. Maar uw commissie heeft ook een controlerende taak, dus uw leden zullen ook weten dat de verleiding van die gedachte meestal uitmondt in een illusie.

Voor wie zich toestaat kritisch te reflecteren op de basisassumptie dat de AVG onze privacy beschermt, staat de schriftuur van de minister van Rechtsbescherming bol van onzinnigheden. Desgewenst kan ik die voor uw commissie uitspellen.